Bakterie
Bakterie to organizmy jednokomórkowe bez jądra komórkowego. Wiele jest pożytecznych lub nieszkodliwych, a tylko niektóre wywołują choroby.
Definicja i filmy ↗ 11 ▶STEP BY STEP KIDS TV
Słownik pojęć
Poznaj pojęcia z naszych filmów, przeczytaj krótkie objaśnienia i znajdź materiały, w których są omawiane.
Pojęcia: 50
Nie znaleziono pojęć.
Barwniki
Barwniki pochłaniają wybrane części światła, co pomaga nadać substancjom kolor. U roślin należą do nich zielony chlorofil oraz żółte i pomarańczowe karotenoidy.
Definicja i filmy ↗ 10 ▶Baterie i ogniwa
Ogniwo zamienia energię reakcji chemicznych na energię elektryczną. Bateria może zawierać jedno lub więcej ogniw i zasilać zamknięty obwód.
Definicja i filmy ↗ 23 ▶Bursztyn
Bursztyn to dawna żywica drzew, która z czasem uległa skamienieniu. Może zachować uwięzione owady lub części roślin; nie powstaje z soku drzewnego.
Definicja i filmy ↗ 9 ▶Chlorofil
Chlorofil to zielony barwnik pochłaniający światło potrzebne do fotosyntezy. W roślinach znajduje się w chloroplastach.
Definicja i filmy ↗ 1 ▶Ciśnienie
Ciśnienie to siła nacisku przypadająca na jednostkę powierzchni: ciśnienie = siła ÷ powierzchnia. Ta sama siła na mniejszej powierzchni daje większe ciśnienie.
Definicja i filmy ↗ 39 ▶Czujniki dymu
Czujnik dymu wykrywa cząstki dymu i może uruchomić alarm. Czujniki optyczne wykorzystują światło, a jonizacyjne zmianę przepływu ładunku; czujnik dymu nie zastępuje czujnika czadu.
Definicja i filmy ↗ 9 ▶Dekodowanie sygnału
Dekodowanie odczytuje dane zapisane według określonego kodu. Przy odtwarzaniu filmu dekoder zamienia zakodowane dane na obrazy lub dźwięk, które można odtworzyć.
Definicja i filmy ↗ 7 ▶Dźwięk
Dźwięk to rozchodzące się drgania w materiale, na przykład w powietrzu, wodzie lub metalu. Potrzebuje ośrodka, więc nie rozchodzi się w próżni.
Definicja i filmy ↗ 17 ▶Fermentacja mlekowa
Fermentacja mlekowa przekształca pirogronian w mleczan i pozwala komórce dalej uzyskiwać energię z rozkładu glukozy bez użycia tlenu. Wykorzystują ją między innymi bakterie jogurtowe.
Definicja i filmy ↗ 6 ▶Fotosynteza
Rośliny wykorzystują energię światła, wodę i dwutlenek węgla do wytwarzania cukrów, uwalniając tlen. Oprócz fotosyntezy prowadzą też oddychanie komórkowe.
Definicja i filmy ↗ 5 ▶Gazy cieplarniane
Gazy cieplarniane pochłaniają i emitują promieniowanie cieplne, ograniczając ucieczkę energii z Ziemi. Należą do nich między innymi dwutlenek węgla, metan i para wodna.
Definicja i filmy ↗ 8 ▶Gęstość
Gęstość mówi, ile masy mieści się w danej objętości: gęstość = masa ÷ objętość. Duży przedmiot nie musi mieć dużej gęstości.
Definicja i filmy ↗ 14 ▶Hibernacja
Hibernacja to okresowe silne spowolnienie pracy organizmu: zmniejsza się zużycie energii, tętno i zwykle temperatura ciała. To nie jest zwykły sen.
Definicja i filmy ↗ 13 ▶Internet
Internet to światowa sieć połączonych sieci komputerowych. Dane podróżują w pakietach między urządzeniami; strony WWW są tylko jedną z usług Internetu.
Definicja i filmy ↗ 19 ▶Jednostki miary
Jednostka miary jest ustalonym wzorcem do opisywania wielkości. W układzie SI długość podajemy w metrach, masę w kilogramach, a czas w sekundach.
Definicja i filmy ↗ 10 ▶Kąty
Kąt tworzą dwie półproste wychodzące z jednego punktu, zwanego wierzchołkiem. Miara kąta opisuje ich rozwarcie; pełny obrót ma 360°.
Definicja i filmy ↗ 17 ▶Krążenie krwi
U człowieka serce pompuje krew przez naczynia do płuc i pozostałych części ciała. Krew przenosi między innymi tlen, składniki odżywcze i produkty przemiany materii.
Definicja i filmy ↗ 15 ▶Masa
Masa opisuje między innymi bezwładność ciała, czyli opór wobec zmiany ruchu, i jest mierzona w kilogramach. Ciężar to siła grawitacji działająca na ciało, a nie jego masa.
Definicja i filmy ↗ 20 ▶Mieszanie barw światła
Przy mieszaniu addytywnym dodajemy do siebie światło o różnych barwach. Odpowiednie połączenie czerwonego, zielonego i niebieskiego światła daje biel; farby miesza się inaczej.
Definicja i filmy ↗ 7 ▶Mikroorganizmy
Mikroorganizmy to organizmy zwykle zbyt małe, by dostrzec je bez mikroskopu, na przykład bakterie i drożdże. Nie wszystkie są jednokomórkowe ani chorobotwórcze.
Definicja i filmy ↗ 20 ▶Model kolorów RGB
RGB opisuje kolor przez udział czerwonej, zielonej i niebieskiej składowej światła. Ekrany łączą te składowe, by pokazywać wiele różnych kolorów.
Definicja i filmy ↗ 7 ▶Mokradła
Mokradła to miejsca, gdzie woda zalewa grunt lub nasyca go przez cały rok albo część roku. Ta wilgoć kształtuje glebę i życie roślin oraz zwierząt.
Definicja i filmy ↗ 10 ▶Motyle
Motyle to owady, których skrzydła pokrywają drobne łuski. Ich rozwój obejmuje jajo, gąsienicę, poczwarkę i dorosłego owada.
Definicja i filmy ↗ 17 ▶Napięcie powierzchniowe
Przyciąganie między cząsteczkami sprawia, że powierzchnia cieczy dąży do zmniejszenia swojej powierzchni. Ten efekt pomaga tworzyć krople; powierzchnia nie jest prawdziwą skórką.
Definicja i filmy ↗ 21 ▶Obwody elektryczne
Obwód łączy elementy elektryczne, na przykład baterię, przewody i żarówkę. W prostym obwodzie z baterią prąd płynie, gdy droga jest zamknięta.
Definicja i filmy ↗ 12 ▶Oczyszczanie wody
Oczyszczanie usuwa z wody wybrane zanieczyszczenia, na przykład przez osadzanie, filtrację i procesy biologiczne. Oczyszczone ścieki nie są automatycznie wodą zdatną do picia.
Definicja i filmy ↗ 20 ▶Odejmowanie
Odejmowanie pozwala obliczyć, ile zostało albo jaka jest różnica między liczbami. Na przykład 7 − 3 = 4, bo 4 + 3 = 7.
Definicja i filmy ↗ 10 ▶Perystaltyka
Perystaltyka to następujące po sobie skurcze mięśni przewodu pokarmowego, które przesuwają jego zawartość. Dzięki niej połknięty pokarm przemieszcza się także w przełyku.
Definicja i filmy ↗ 1 ▶Piksele
Piksel jest pojedynczym elementem siatki obrazu cyfrowego i zapisuje informację o kolorze. Wiele pikseli razem tworzy zdjęcie lub klatkę filmu.
Definicja i filmy ↗ 7 ▶Pływanie i tonięcie
Ciało swobodnie pływające ma siłę wyporu równą ciężarowi. W zwykłych warunkach ciało o średniej gęstości większej niż ciecz tonie; liczy się też powietrze w jego wnętrzu.
Definicja i filmy ↗ 23 ▶Półprosta
Półprosta ma jeden punkt początkowy i biegnie bez końca w jednym kierunku. Dwie półproste o wspólnym początku mogą tworzyć kąt.
Definicja i filmy ↗ 10 ▶Prawa Newtona
Prawa Newtona opisują związek sił z ruchem. Według drugiego prawa przy stałej masie F = m × a, gdzie F to suma sił z uwzględnieniem ich kierunków i zwrotów.
Definicja i filmy ↗ 10 ▶Prawo Archimedesa
Ciecz lub gaz wypiera zanurzone ciało ku górze z siłą równą ciężarowi wypartej cieczy lub gazu. Dotyczy to także ciał, które toną.
Definicja i filmy ↗ 17 ▶Prąd elektryczny
Prąd elektryczny to uporządkowany przepływ ładunku elektrycznego. W metalowym przewodzie przenoszą go elektrony, a w roztworach mogą go przenosić jony.
Definicja i filmy ↗ 24 ▶Przeobrażenie
Przeobrażenie to duża zmiana budowy ciała podczas rozwoju zwierzęcia. U motyla gąsienica przekształca się w dorosłego owada przez stadium poczwarki.
Definicja i filmy ↗ 13 ▶Przyspieszenie
Przyspieszenie opisuje zmianę prędkości w czasie. Występuje przy zwiększaniu lub zmniejszaniu szybkości, a także przy zmianie kierunku ruchu.
Definicja i filmy ↗ 11 ▶Segregacja i recykling
Segregacja rozdziela odpady według rodzaju, a recykling przetwarza odpowiednie materiały na nowe produkty. Zasady zbiórki zależą od miejsca; nie każdy odpad nadaje się do recyklingu.
Definicja i filmy ↗ 9 ▶Sekwencja klatek filmu
Film pokazuje kolejne nieruchome obrazy, czyli klatki. Wyświetlanie ich szybko we właściwej kolejności pozwala nam dostrzegać ruch.
Definicja i filmy ↗ 7 ▶Siła wypadkowa
Siła wypadkowa jest sumą wszystkich sił działających na ciało z uwzględnieniem ich kierunków i zwrotów. Dwie równe siły o przeciwnych zwrotach mogą się równoważyć.
Definicja i filmy ↗ 10 ▶Siła wyporu
Siła wyporu to skierowana ku górze siła, z jaką ciecz lub gaz działa na zanurzone ciało. Powstaje, ponieważ ciśnienie jest większe niżej niż wyżej.
Definicja i filmy ↗ 20 ▶Stany skupienia wody
Woda może być ciałem stałym, cieczą lub gazem: lodem, ciekłą wodą albo parą wodną. Jej stan zależy od temperatury i ciśnienia; sama para wodna jest niewidoczna.
Definicja i filmy ↗ 18 ▶Szkielet
Szkielet człowieka tworzą kości i chrząstki: podtrzymuje ciało, chroni narządy i pomaga w ruchu razem z mięśniami. Inne zwierzęta mogą mieć inny rodzaj szkieletu.
Definicja i filmy ↗ 10 ▶Ślad węglowy
Ślad węglowy to suma emisji gazów cieplarnianych związanych z działaniem, produktem lub organizacją. Różne gazy zwykle przelicza się na równoważną ilość CO₂.
Definicja i filmy ↗ 8 ▶Światło
Światło widzialne to część promieniowania elektromagnetycznego odbierana przez nasze oczy. Może przenosić energię nawet przez próżnię.
Definicja i filmy ↗ 60 ▶Temperatura
Temperatura opisuje, jak gorące lub zimne jest ciało, i można ją mierzyć termometrem. Nie oznacza całej energii zgromadzonej w ciele.
Definicja i filmy ↗ 1 ▶Tlen
Tlen jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu O. W powietrzu występuje głównie jako gaz O₂, który nasze komórki wykorzystują w oddychaniu komórkowym.
Definicja i filmy ↗ 28 ▶Wierzchołek kąta
Wierzchołek kąta to wspólny punkt, z którego wychodzą obie jego półproste, czyli ramiona.
Definicja i filmy ↗ 10 ▶Zamarzanie
Zamarzanie to przejście cieczy w ciało stałe, podczas którego oddaje ona ciepło. Czysta woda przy zwykłym ciśnieniu atmosferycznym zamarza około 0°C.
Definicja i filmy ↗ 11 ▶Zapylanie
U roślin kwiatowych zapylanie to przeniesienie pyłku z pylnika na znamię słupka. Może pomóc w zapłodnieniu i powstaniu nasion, ale nie jest samym zapłodnieniem.
Definicja i filmy ↗ 30 ▶